Bulut (Cloud) Kavramları Part-1

Cloud nedir?

Hızla gelişen teknoloji ve değişen talepler doğrultusunda ölçülebilir esnek kaynaklar sağlayan internet üzerinden alt yapı donanım gereksinimlerine ihtiyaç duymadan sanallaştırılmış sunucu, depolama alanı, network iletişimi, yazılım üzerinden analitik verilerinin sunulması sürecinin tamamına cloud computing (bulut bilişim) diyoruz.

İhtiyacınız kaynaklar kapsamında ödeme yaptığınız yada kullandığınız kadar ödeme methodu ile kullanılan cloud teknolojisi alt yapı ve işletme maliyetlerinizi düşürür.

Cloud teknolojisi ile hayatımıza giren bazı terim ve teknik detaylar şu şekilde tanımlanır.

High availability (Yüksek kullanılabilirlik): Minimum kesinti ile ilgili hizmetin sürekliliğini sağlamak ve uzun süre çalışır durumda kalma sürecine “High availability” olarak adlandırıyoruz.

Scalability (Ölçeklenebilirlik): Herhangi bir iş yükü için kaynakları arttırma (upgrade) veya azaltma(downgrade) yeteneğine “scalability” diyoruz.

Elasticity (Esneklik): Kaynakların gerektiğinde otomatik veya dinamik olarak artırma (upgrade) veya azaltma (downgrade) yeteneğidir. Scalability ile arasındaki fark ise Elasticityde bu işlemlerin ihtiyaç durumunda otomatik olarak gerçekleşmesidir.

Agility (Çeviklik): Hızlı işlem süreci. Bulut (CLoud) sunucularınızda, kaynakları hızla tahsis edebilir veya kaldırabilir self servis ve otomatik olarak sunulan bu hizmet ile talep edilen kaynağı dakikalar içinde sağlanabilir.

Fault tolerance (Hata toleransı): Bir bileşen başarısız olursa, bir yedek bileşen yerini alır. Hizmet türünün hatalara toleranslı sağlanır. Bir bileşen herhangi bir sebeple başarısız olursa bir yedek bileşen yerini alır. Böylelikle hata toleransı sağlanmış olur.

Disaster recovery (Olağanüstü durum kurtarma): Sunucu yada hizmetinizi olan üstü bir durumda bir başka yapı üzerinde sürekliliğini sağlaması için kurgulanan kurtarma işlemine Disaster recovery denir.

Global reach (Global Erişim): Sunucularınız erişim sağlayabileceğiniz Dünya’nın tüm bölgelerinde alt yapı sahibi olmasınız bile bu bölgede sunucunuz ile hizmet verebilirsiniz.

Customer latency capabilities: Müşteriler belirli bir cloud sunucu hizmetinde yavaşlık yaşıyorsa, latency oluşmuştur.

Predictive cost considerations: Kullanıcıların cloud hizmeti için hangi maliyetleri karşılayacaklarını tahmin edebilme yeteneğidir. Yardımcı uygulamalar ile gelecekteki büyümeye dayalı analiz de yapabilirsiniz.

Technical skill requirements and considerations: Cloud ürünleri/hizmetleri, iş yükleri için donanım ve yazılım sağlayabilir ve yönetebilir. Bu nedenle, bir iş yükünü kurmak ve bulut hizmetleriyle çalışmak, BT ekiplerinin aynı iş yükünü ele almak için fiziksel altyapı oluşturup sürdürmelerinden daha az teknik kaynak gerektirir. Bir kullanıcı, temel donanım ve yazılım altyapısını oluşturma ve sürdürme becerisine ihtiyaç duymadan çalıştırmak istediği uygulamada uzman olabilir.

Increased productivity: Artan verimlilik sayesinde sistem odaları yada veri merkezlerinde çok fazla donanım kurulumu, yazılım düzeltme ve diğer zaman alan BT yönetimi görevlerine ihtiyaç kalmaz. Bulut bilgi işlem bu görevlerin çoğuna olan ihtiyacı ortadan kaldırır, böylece BT ekipleri daha önemli iş hedeflerine ulaşmak için zaman harcayabilir.

Security: Bulut sağlayıcıları, çoğu kuruluşun başarabileceğinden daha iyi güvenlik sağlayabilen geniş bir politika, teknoloji, kontrol ve uzman teknoloji becerileri sunmaktadır. Sonuç, verilerin, uygulamaların ve altyapının olası tehditlerden korunmasına yardımcı olan güçlendirilmiş güvenliktir.

CapEx Vs OpEx

Geçmiş dönemlerde, Bir şirketin faaliyetini başlatmak ve herhangi bir sektörede boy göstermesi için fiziksel altyapı oluşturmaları gerekiyordu. Bu fiziksel alt yapı nedir? Örneğin şirket bilgisayarları bunları yönetecek sunucular, Sunucuları barındırmak için sistem odaları sistem odası için soğutma, enerji, enerji sürekliliği, yangın durumunda söndürme ekipmanları gibi birçok detay devreye giriyor. Yeni bir iş kurmak ve işletmek veya mevcut bir şirketi büyütmek için büyük miktarda para ve alt yapı harcamalarına ihtiyaç vardı. Daha sonra müşterilerine sunabilecekleri yeni hizmetler oluşturmalarına olanak sağlayacak sistem odaları belki veri merkezleri veya yeni sunucular satın almak zorunda kalacaklardı.

Günümüzde işler değişti. Bugün, işletmeler, kurum ve kuruluşlar bulut sağlayıcısından hizmet satın alabilir saatler hatta dakikalar içerisinde istedikleri sunucuya yada alt yapıya sahip olabilirler.

Önemli ön maliyetlere uğraşmadan, müşterilerine yada alt yapılarını geliştirerek hızlı bir şekilde satış veya hizmet vermeye başlayabilirler.

Capital Expenditure (CapEx): Fiziki altyapıya harcanan paranın önceden ödenmesi ve daha sonra bu giderlerin zaman içinde vergiden düşülmesidir. CapEx, zaman içinde azalan değeri olan açık bir maliyettir.

Operational Expenditure (OpEx): OpEx hizmetlerde veya ürünlerde kullandığınız kaynak yada hizmet kadar ödeme yaparsınız. Ay sonunda yad anında faturalandırılır. Bu gideri aynı yıl yada ay vergi faturanızdan düşebilirsiniz. Önceden oluşan bir alt yapı maliyeti yoktur.

Consumption based model

Tüketim temelli model Bulut servis sağlayıcıları tüketime dayalı bir model üzerinde çalışır; Son kullanıcıların yalnızca kullandıkları kaynak için ödeme yapar.

● Öngörülemeyen maliyet yoktur.

● Kullanabileceklerinden fazla kullanamayacakları pahalı altyapıları satın almaya ve yönetmeye ihtiyaç yoktur.

● Gerektiğinde ek kaynaklar için ödeme yapılarak iş hacmi genişletilebilir.

● İhtiyaç duyulmayan kaynaklar için ekstra ödeme yapmaya gerek yoktur. Downgrade edilerek tasarruf edilebilir.

Özet olarak cloud teknolojisinin gelişmesi ile alt yapı kurgularına, satın alma ve tedarik süreçlerine, ihtiyaç kalmadan çok kısa sürede istenilen kaynakları temin edip ürün veya hizmetlerinizi kullandığınız kadar ödeyerek sağlayabilirsiniz.

Cloud Model Türleri ile bir sonraki yazımızda görüşürüz.

Public Cloud

Private Cloud

Hybrid Cloud